Author: ហ៊ឹន ពិសី

លំហូរពាណិជ្ជកម្ម​ទំនិញ​រវាង​​កម្ពុជា​ជាមួយ​នឹង​បណ្តា​ប្រទេស​​សមាជិក​នៃ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​​ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់​(RCEP) បាន​បោះ​ជំហាន​ទៅមុខ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​​ ដោយនៅ​ក្នុង​ឆមាសទី​១ ឆ្នាំ​២០២៦ មាន​ទឹក​ប្រាក់​សរុប​ជាង ២៤ ពាន់លានដុល្លារ កើនជិត ១/៤​ដង​បើ​ធៀប​នឹង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៥។ RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មលក្ខណៈ​តំបន់​ដែលផ្តួចផ្តើម​បង្កើត​ឡើងដោយប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០ (ឆ្នាំ​២០១២)។ បច្ចុប្បន្ន RCEP មានសមាជិកចំនួន ១៥ ប្រទេស ដោយ ១០ ​ប្រទេស​ជាសមាជិកអាស៊ាន និងប្រទេស​ដៃគូ​សំខាន់​ៗ​ចំនួន ៥ ទៀត​រួមមាន ប្រទេសចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់។ ទិន្នន័យ​ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ​ឱ្យ​ដឹង​ថា ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មទំនិញ​របស់ប្រទេស​កម្ពុជា ជាមួយក្រុម​ប្រទេស​សមាជិក RCEP នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ មានទំហំទឹកប្រាក់សរុបជាង ២៤ ពាន់លានដុល្លារ កើនជិត ២៤% បើ​ធៀប​នឹង​រយៈ​ពេល​ដូចគ្នា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០២៥ ដោយក្នុងនោះកម្ពុជានាំទំនិញ​ទៅកាន់ប្រទេសសមាជិក​ RCEP មានទឹកប្រាក់ជាង ៥,៦ ពាន់លានដុល្លារ កើនជិត ១២% ខណៈទំនិញ​នៃ​ក្រុមប្រទេស RCEP នាំចូល​មក​វិញ​មាន​ចំនួន​ជាង ១៨ ពាន់លានដុល្លារ កើន ២៨%។ បើ​ធ្វើ​ការ​បែងចែក គឺ​​ការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មជាមួយ​ក្រុមប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន មាន​ទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១០ ពាន់លានដុល្លារ កើនជិត ២២% ដែល​ក្នុងនោះការ​នាំចេញ​របស់​កម្ពុជាមានទឹកប្រាក់​ប្រហែល​​ ៣ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ២% និង​កម្ពុជា​នាំ​ចូលពីទីផ្សារអាស៊ាន មាន​ចំនួន​ជាង ៧ ពាន់លានដុល្លារ កើន ៣៣%។ ដោយឡែកសម្រាប់​ប្រទេសជាសមាជិក RCEP ចំនួន ៥ ផ្សេងទៀត(ក្រៅ​សំបន់​អាស៊ាន) គឺ​​កម្ពុជា-ចិន មានទឹកប្រាក់ ១១,៦៤ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ២៥,៤%, កម្ពុជា-ជប៉ុន ១,៤៣ ពាន់លានដុល្លារ កើន ១៦,៩%, កម្ពុជា-កូរ៉េខាងត្បូង ៥៩៩,៧៣ លានដុល្លារ កើន ៣៦,៨%, កម្ពុជា-អូស្រា្តលី ៤៣៥ លានដុល្លារ កើន ៥១%,…

Read More

វិនិយោគិនកម្ពុជា​បាន​ឈរ​នៅ​លើ​គេក្នុង​នាម​​ជា​អ្នក​​​​បញ្ចេញ​ទុន​វិនិយោគ​ច្រើន​ជាង​គេ​នៅ​​ក្នុង​​ឆមាស​ទី​១ ​ឆ្នាំ​២០២៦ ​មានទឹក​ប្រាក់​ជាង​ ២ ពាន់​លាន​ដុល្លារ ខណៈតាម​ពី​ក្រោយ​ដោយ​វិនិយោគិន​ចិន សិង្ហបុរី និង​ម៉ាឡេស៊ី។ ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDC) ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពីល្ងាច​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​កក្កដា ​នេះ​ឱ្យ​ដឹង​ថា ក្នុងឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ២០២៦ គម្រោង​វិនិយោគសរុបដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅកម្ពុជា (ទាំងការចុះបញ្ជីដោយក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា និងចុះបញ្ជីដោយអនុគណៈកម្មាធិការវិនិយោគរាជធានី-ខេត្ត) មានចំនួនសរុប ២៧៦ គម្រោង ក្នុងទំហំទុនវិនិយោគសរុបប្រមាណ ៤,៧ ពាន់លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានប្រហែល ១៦០​ ពាន់កន្លែង។ វិនិយោគិន​កម្ពុជា គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​បាន​បញ្ចេញ​ទុន​វិនិយោគ​ច្រើន​ជាង​គេ ដោយ​មាន​ចំណែក ៤១,៧៤% នៃ​ចំនួន​ទុន​វិនិយោគសរុប ៤,៧ ពាន់​លាន​ដុល្លារ តាម​ពី​ក្រោយ​ដោយ​ជន​ជាតិ​ចិន ៣៥,៧៥%, សិង្ហបុរី ១៥,៣៨%, ម៉ាឡេស៊ី ៤,២៦% ក្រៅ​ពី​នោះ​រួម​មាន ហូឡង់, កោះ British Virgin, កោះ Marshall, កោះ Samoa, ជប៉ុន និង​សហរដ្ឋអាមេរិក។​ CDC ឱ្យ​ដឹង​ទៀត​​ថា ក្នុងចំណោមគម្រោងវិនិយោគទាំង ២៧៦ គឺ​មានគម្រោងចំនួន ១៨១ ក្នុងទំហំទុនវិនិយោគប្រមាណ ៤,៤ ពាន់​លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានជាង ១២០ ពាន់កន្លែងត្រូវបានចុះបញ្ជីដោយ CDC ដែលក្នុងនោះ​គម្រោងវិនិយោគនៅក្រៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសមានចំនួន ១០៥, គម្រោងបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសចំនួន ៧, និងគម្រោងវិនិយោគនៅក្នុងបណ្តាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសចំនួន ៦៩។ ដោយ ឡែកគម្រោងវិនិយោគដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីដោយអនុគណៈកម្មាធិការវិនិយោគរាជធានី​-​ខេត្ត មានចំនួន ៩៥ ក្នុងទំហំទុនវិនិយោគប្រមាណ ២៩១ លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានប្រហែល ៣៥ ពាន់កន្លែង។ យោងតាម CDC គម្រោង​ដែល​លេចធ្លោក្នុង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៦ មាន​ដូចជា គម្រោង​វិនិយោគបង្កើត​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹម​ និង​បង្កាត់​ពូជសត្វ​ស្វា, គម្រោង​បង្កើត​កសិដ្ឋាន​ដាំដំណាំឈើហូបផ្លែ និងសាងសង់រោងចក្រ, គម្រោងពង្រីកផលិតកម្ម និង​បន្ថែម​អគារ​រោងចក្រ​កែច្នៃផ្លែស្វាយ គ្រាប់​ស្វាយចន្ទី ចេក ខ្មុរ, គម្រោង​ពង្រីកផលិតកម្ម និង​បន្ថែម​អគារផលិតកម្ម​រោងចក្រ​ស៊ីម៉ងត៍, គម្រោង​បង្កើតរោងចក្រ​ជ្រលក់​ពណ៌, រោងចក្រ​ផលិត​ក្រណាត់​គ្រប់​ប្រភេទ, រោងចក្រ​ផលិតមី និង​គ្រឿង​ផ្សំសម្រាប់មី, រោងចក្រ​ផលិត​ត្រីខកំប៉ុង…

Read More

កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម បាន​ព្រមព្រៀង​​គ្នា​ដាក់ចេញ​នូវ​កញ្ចប់ទស្សនកិច្ច​ និង​ផែនការ​សកម្ម​ភាព​រួម ​​ក្នុង​គោលបំណង​បង្កើន​នូវ​​ភាព​ទាក់​ទាញ និង​ជំរុញដំណើរទេសចរណ៍​នៅ​ក្នុងដែនដី​​អតីត​សហភាព​ឥណ្ឌូចិនឱ្យ​បាន​កាន់​តែ​ច្រើន​ថែម​ទៀតទៅ​ដល់​ប្រជាជន​នៃ​ប្រទេស​ទាំង ៣ ក៏​ដូចជា​​​ភ្ញៀវ​ទេសចរអន្តរជាតិ​ផ្សេងៗ​ទៀត​។ ​កិច្ច​ពិភាក្សា​នេះ​ត្រូវ​បាន​​ធ្វើ​ឡើងក្នុង​អំឡុងពេល​ដែល​​តំណាង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​នៃ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​ប្រទេស​ទាំង ៣ បាន​ទៅ​​ចូល​រួម​កិច្ចប្រជុំស្ថាប័នជាតិទេសចរណ៍​អាស៊ាន លើកទី៦៤ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ​នៅប្រទេសសិង្ហបុរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០២៦។ គណៈ​ប្រតិភូ​កម្ពុជា​​ដឹកនាំ​ដោយ ​លោក ជុក ជំនោរ អគ្គនាយកអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងជាប្រធានស្ថាប័នជាតិទេសចរណ៍កម្ពុជា, គណៈប្រតិភូឡាវ ដឹកនាំដោយ​លោកស្រី Phonemaly Inthaphome អគ្គនាយកអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍នៃក្រសួងវប្បធម៌ និងទេសចរណ៍ឡាវ និងគណៈប្រតិភូវៀតណាមដឹកនាំដោយ លោកស្រី Thi Hoa Nguyen អនុប្រធានអាជ្ញាធរទេសចរណ៍ជាតិវៀតណាម(VNAT)។ ខ្លឹមសារ​នៃ​ជំនួប​នេះ គឺ​ដើម្បីពិភាក្សាពីវឌ្ឍនភាព និងការដាក់ចេញផែនការអាទិភាពដើម្បីជំរុញ​យុទ្ធនាការ«ប្រទេសបី គោលដៅមួយ»។ ដើម្បីជំរុញ​យុទ្ធនាការនេះឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងផ្លែផ្កាបន្ថែមទៀត ឧត្តមមន្រ្តីនៃប្រទេសទាំង ៣ បានឯកភាពដាក់ចេញនូវកញ្ចប់ទស្សនកិច្ចរួមគ្នា(Joint Package Tour) ដោយរួមមាន ៣ ថ្ងៃនៅប្រទេសវៀតណាម ៣ ថ្ងៃនៅប្រទេសកម្ពុជា និង៣ ថ្ងៃនៅប្រទេសឡាវ ដោយធ្វើការដាក់បញ្ចូលនូវគោលដៅទេសចរណ៍សំខាន់ៗរបស់ប្រទេសនីមួយៗទៅក្នុងកញ្ចប់ទស្សនកិច្ចរួមនេះ។ ការ​រៀបចំ​រួមគ្នា​នេះ គឺ​ដើម្បីជំរុញលំហូរភ្ញៀវទេសចររវាងប្រទេសប្រទេសទាំងបី (Intra-Regional Travelers) និងភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិពីប្រទេសទី៣ (Plus-One Countries)។ទន្ទឹមនឹងនេះ អង្គប្រជុំក៏បានឯកភាពដាក់ចេញនូវផែនការសកម្មភាពរួម ដោយឈរលើភាពប្រាកដនិយម និងជាក់ស្តែងនិយម រួមមាន ការរៀបចំការផ្សព្វផ្សាយរួមគ្នាតាមរយៈការរៀបចំវីដេអូផ្សព្វផ្សាយរួមកម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម, ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍រួមគ្នា (ទេសចរណ៍ វប្បធម៌ កីឡា…), ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងវិស័យឯកជន (Business Matching and Business Meet), និងការរៀបចំ FAM Trip ឱ្យបានទៀងទាត់ និងជាប្រចាំ ព្រម​ទាំង​ការសម្រួលការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រំដែនសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរប្រទេសទាំង ៣ និងពីប្រទេសទី ៣។ តាម​រយៈ​ជំបនួប​នេះ មន្រ្តីជំនាញទាំង ៣ ប្រទេស​បាន​សន្យា​នឹងបន្តជួបគ្នាជាថ្មី​ទៀតដើម្បីលើកឡើងនូវសកម្មភាពដែលអាចអនុវត្តបានឆាប់រហ័ស មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងលេចចេញជាលទ្ធផលភ្លាមៗ (Low-hanging fruits) ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងផែនការសកម្មភាពរួម​។ ទិន្នន័យ​ក្រសួង​ទេសចរណ៍​ ឱ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​រយៈ​ពេល ៥ខែនៃ​ឆ្នាំ​២០២៦…

Read More

វិស័យ​អាកាសចរណ៍​នៅ​កម្ពុជា ​នឹង​បោះ​ជំហាន​ទៅ​មុខ​កាន់​តែ​លឿន​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ពេល​ប្រទេស​កម្ពុជាចូលជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាស្តីពីប្រាតិភោគជាអន្តរជាតិចំពោះឧបករណ៍ចល័ត និងពិធីសារនៃអនុសញ្ញាស្តីពីប្រាតិភោគជាអន្តរជាតិចំពោះឧបករណ៍ចល័តពាក់ព័ន្ធនឹងករណីជាក់លាក់នៃឧបករណ៍អាកាសយាន។ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការអនុម័តយល់ព្រមឱ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាចូលជារដ្ឋភាគីនៃ«អនុសញ្ញាស្តីពីប្រាតិភោគជាអន្តរជាតិចំពោះឧបករណ៍ចល័ត និងពិធីសារនៃអនុសញ្ញាស្តីពីប្រាតិភោគជាអន្តរជាតិចំពោះឧបករណ៍ចល័តពាក់ព័ន្ធនឹងករណីជាក់លាក់នៃឧបករណ៍អាកាសយាន» ត្រូវ​បានសមាជិក​រដ្ឋសភា អនុម័តជា​ឯកច្ឆន្ទ ​​ក្នុង​សម័យប្រជុំរដ្ឋសភាលើកទី៦ នីតិកាលទី៧ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ពាក្យ​ស័ព្ទបច្ចេកទេស«ប្រាតិភោគ» គឺជាពាក្យ អព្យាក្រឹត្យ ដែលអាចប្រើប្រាស់បែបពហុវិស័យ ដូចជា វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ ពន្ធដារ គយ និងច្បាប់ជាដើម ដោយផ្អែកតាមកម្មវត្ថុនៃវិស័យនីមួយៗ ប៉ុន្តែដោយឡែក ប្រាតិភោគ ជាអន្តរជាតិ នៅក្នុងន័យនេះសំដៅដល់ការធានាលំហូរហិរញ្ញប្បទានជាអន្តរជាតិ សម្រាប់ប្រតិបត្តិការក្នុងការលក់ ការទិញ ឬការជួលឧបករណ៍អាកាសយាន ជាដើម។ល។ ​ថ្លែង​ក្នុង​អង្គ​ប្រជុំ​រដ្ឋសភា លោក ម៉ៅ ហាវណ្ណាល់ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល បានឱ្យ​ដឹង​​ថា ការ​ផ្តល់សច្ចាប័ននៃអនុសញ្ញានិងពិធីសារអាកាសយាន នឹងនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗ​ចំនួន ២។ ​ទី១. អត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកច្បាប់៖ ដោយ​អនុសញ្ញានិងពិធីសារអាកាសយាន នឹងជួយឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀតដល់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងធានាបំណុល, ការលក់មានលក្ខខណ្ឌក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងរក្សាសិទ្ធិកម្មសិទ្ធ និងកិច្ចព្រមព្រៀងជួល​ចំពោះឧបករណ៍អាកាសយាន ក្រោមរបៀបរបបអន្តរជាតិថ្មីមួយនិងតែមួយ​ក្នុងការគ្រប់​គ្រងឧបករណ៍​ចល័តដែលមានតម្លៃខ្ពស់ ដូចជា តួអាកាសយាន ម៉ាស៊ីនអាកាសយាន និងឧទ្ធម្ភាគចក្រ ជាដើម ដែលហៅថាប្រាតិភោគជាអន្តរជាតិ ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីគ្រប់បណ្តា​រដ្ឋភាគីផ្សេងៗទៀត តាមរយៈការបង្កើតប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីអន្តរជាតិជាប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច។ ការចូលជារដ្ឋភាគីអនុសញ្ញា និងពិធីសារអាកាសយាន នឹងផ្ញើសារវិជ្ជមានទៅកាន់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ និងអាកាសចរណ៍អន្តរជាតិថា កម្ពុជាបានបន្តធ្វើសមាហរណកម្មទៅក្នុងប្រព័ន្ធ ច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ ចំណែក​ទី​២ គឺ​អត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច៖ ដោយ​អនុសញ្ញានិងពិធីសារអាកាសយាន នឹងផ្តល់ជំនឿទុកចិត្តដល់បណ្តាអ្នកវិនិយោគ និងអ្នកឱ្យខ្ចីប្រាក់ ក្នុងការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានកាន់តែច្រើនឡើងថែមទៀត ដើម្បីទិញ ឬ​ជួលឧបករណ៍ចល័តដែលមានតម្លៃខ្ពស់ ដោយសារតែមានប្រាតិភោគជាអន្តរជាតិលើ​គោលការណ៍អនុវត្តនៃសិទ្ធិកាន់កាប់ឡើងវិញ, ការលុបការចុះបញ្ជី និងការនាំចេញអាកាសយាន ព្រមទាំងការទូទាត់សំណង។លោក ហាវណ្ណាល់ បាន​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា ​ចំពោះ​ផលជះពីការចូលជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញានិងពិធីសារអាកាសយាន គឺ​កម្ពុជាទទួលបានមកវិញ​មាន​ដូចជា ១. ចូលរួមជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមពីការជួលអាកាសយានពីក្រៅប្រទេសដល់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កម្ពុជា, ២. ចូលរួមជួយដល់ការពង្រីកបន្ថែមអាកាសយានថ្មីៗ ដល់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កម្ពុជា, ៣. ជួយបង្កើនភាពទាក់ទាញដល់ក្រុមហ៊ុនជួលអាកាសយាននិងអ្នកផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានអន្តរជាតិ មកកាន់កម្ពុជា, និង ៤. ជួយគាំទ្រដល់ការរីកចម្រើនប្រកបដោយភាពធន់ នៃប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវ អាកាសទាំងមូល ទេសចរណ៍ ពាណិជ្ជកម្ម និងការដោះដូរវប្បធម៌អន្តរជាតិ។លោក​អះអាង​ថា៖​«​បន្ថែមលើសពីនេះ អនុសញ្ញានិងពិធីសារអាកាសយាន ក៏​នឹងជួយដល់​ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កម្ពុជា ដូចជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិ Air Cambodia ក្នុង​ការចរចាទិញអាកាសយានថ្មីៗពីក្រុមហ៊ុនផលិតយន្តហោះ…

Read More

ទំហំពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​កម្ពុជា-ថៃ ក្នុង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៦ មាន​ប្រមាណ​​ជិត ១,៤ ពាន់លាន​ដុល្លារ ដោយ​ធ្លាក់​ចុះ​ជិត ៤០% បើ​ធៀប​នឹង​រយៈ​ពេល​ដូចគ្នា​កាល​ពី​ឆ្នាំមុន ខណៈ​​ថៃ​ គឺ​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្មធំ​ជាង​គេ​ទី​៥ របស់​កម្ពុជា បន្ទាប់​ពី​ប្រទេស​ចិន អាមេរិក វៀតណាម និង​ជប៉ុន។​ យោង​តាម​​អគ្គ​នាយកដ្ឋាន​គយ និង​រដ្ឋាករ​កម្ពុជា​(GDCE)​ ក្នុង​ឆមាស​ទី​១(ខែ​មករា-មិថុនា) ឆ្នាំ​២០២៦ ​ការ​នាំ​ចេញ​នាំចូល​ទំនិញ​រវាង​កម្ពុជា-​ថៃ មាន​ទឹក​ប្រាក់​សរុប ១,៣៧​ ពាន់​លាន​ដុល្លារ ធ្លាក់​ចុះ ៣៧,៥% ​បើ​ធៀប​នឹង​ឆមាស​ទី​១ ​​​ឆ្នាំ​២០២៥ ដែល​មាន​២,១៩ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។ ក្នុង​ចំនួន​នេះ គឺទំនិញ​​ថៃ​នាំ​មក​​​កម្ពុជា ១,០១ ពាន់​លានដុល្លារ ថយចុះ ៤១,៩% និង​​ទំនិញ​កម្ពុជា​នាំ​ទៅ​ថៃវិញ ៣៥៧,២១ លាន​ដុល្លារ ថយចុះ ២០,៣%។ ​ផ្អែក​​តាម​តួលេខ ​គឺក្នុងឆមាស​ទី​១ ​ឆ្នាំ​២០២៦ ​ជញ្ជីង​ពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា​​មាន​ឱនភាពប្រមាណ​​ ៦៥៦,៧៩ លាន​ដុល្លារ។ អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា លោក លឹម ហេង បានប្រាប់​ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍​ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែកក្កដាថា ការ​បង្កសង្គ្រាម​ឈ្លានពាន​របស់​ភាគីថៃ​មក​លើ​ដែន​អធិបតី​ភាព​កម្ពុជាដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ធ្វើ​ពហិការ​លើ​ផលិតផល​​ថៃ គឺជា​ហេតុ​ផល​ចម្បង​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​ប្រទេស​ទាំង ២ ធ្លាក់​ចុះ​​។ លោក​បន្ត​ថា ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ធ្វើ​ពហិការ​ផលិតផល​ថៃ សមត្ថភាព​នៃ​ខ្សែចង្វាក់​ផលិតកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​ក៏​កំពុង​មាន​សម្ទុះ​កើន​ឡើង​លឿន​ផងដែរ។ ​លោក​ប្រាប់​ទៀត​ថា ភាគច្រើន​នៃ​ទំនិញ​ថៃ​ដែល​នាំ​មក​កម្ពុជាក្នុង​​ពេល​នេះ​​គឺជាវត្ថុធាតុដើម គ្រឿង​ផ្សំ ឬ​គ្រឿង​បង្គុំ​សម្រាប់បម្រើ​ឱ្យ​ផលិតកម្មរបស់រោងចក្រ សហគ្រាស និងអ្នកវិនិយោគ​នៅក្នុង​កម្ពុជា ដែលធ្លាប់នាំចូលកន្លងមក។ ​លោកបាន​ថ្លែង​ថា៖​«​ផលិតផលដែល​ធ្លាប់​នាំចូល​ពី​ប្រទេស​ថៃ​មួយចំនួន នៅ​ពេល​នេះ​ត្រូវបានរោងចក្រ​/សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម​នៅ​កម្ពុជា​ធ្វើ​ការ​ផលិត ឬ​កែច្នៃ​បាន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​។ ចំណែក​ផលិតផលខ្លះ​ទៀត​ដែល​ធ្លាប់​នាំចូល​ពី​ប្រទេស​ថៃ ក៏​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ដោយ​ការ​នាំ​ចូល​ពី​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ដូចជា វៀតណាម ចិន និង​កូរ៉េ ជា​ដើម»។ ប្រធានសមាគមពាណិជ្ជករដឹកជញ្ជូន ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងភ្នាក់ងារជើងសានៅកម្ពុជា លោក ជា ចាន់ដារ៉ា បាន​និយាយ​ថា ជម្លោះ​ប្រដាប់​អាវុធ​​​​កម្ពុជា-ថៃ ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​​ភាគី​ថៃ​ បាន​ជំរុញ​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ឱ្យ​​កាត់បន្ថយ ឬ​​ធ្វើ​ពហិការឈប់​ប្រើ​ប្រាស់​​ផលិតផល​​ថៃ។ លំហូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​ប្រទេស​ទាំង ២ នឹង​បន្ត​​ធ្លាក់​ចុះ​ថែម​ទៀត​​ប្រសិន​បើ​ការ​បិទ​ព្រំដែន​ពី​សំណាក់​ភាគី​ថៃ​នៅ​តែ​បន្ត។ លោក​ប្រាប់​ទៀត​​ថា សម្រាប់​សកម្ម​ភាព​​ដឹក​ជញ្ជូន​ទំនិញ​ឆ្លង​កាត់​​ព្រំដែន​គោក​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា-ថៃ គឺ​មិន​មាន​ឡើយនៅ​ពេល​នេះ ប៉ុន្តែ​គេ​​អាច​ធ្វើបាន​​តាមរយៈ​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​​ឆ្លង​កាត់​តាម​​ប្រទេស​​​ឡាវ ឬ​តាម​ផ្លូវ​ទឹក និង​ផ្លូវ​អាកាស​។ លោក​បាន​អះអាង​ថា៖​«​ខ្ញុំ​គិត​ថា កំណើន​សមត្ថភាព​ផលិតកម្ម​ក្នុង​ស្រុក និង​និន្នាការ​នៃ​ការ​គាំទ្រផលិតផល​ក្នុង​ស្រុកពី​សំណាក់​ប្រជាជន​ខ្មែរ…

Read More

រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូបារាំង​អមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអឺរ៉ុប និងការបរទេសទទួលបន្ទុកពាណិជ្ជកម្មបរទេស និងការទាក់ទាញវិនិយោគ លោក Nicolas Forissier មាន​សុទិដ្ឋិនិយមថា កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ទ្វេភាគី​កម្ពុជា-បារាំង​នឹង​កាន់តែ​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ ជា​ពិសេស​ទំនាក់​ទំនង​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគពី​សំណាក់​វិនិយោគិន​បារាំង​​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ លោក Nicolas Forissier បានមក​បំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី៩-១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគរវាងបារាំង-កម្ពុជាឱ្យ​កាន់តែប្រសើរថែម​ទៀត។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះក៏ជាផ្នែកមួយនៃការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្រ្វង់កូហ្វូនី នៅ​ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខផងដែរ។ ក្នុង​សន្និសីទសារព័ត៌មានដែល​រៀបចំ​នៅ​ស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា កាល​ពី​ល្ងាចថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Nicolas Forissier បាននិយាយ​ថា បារាំង​ពិត​ជា​ចង់​ឃើញ​វិនិយោគិន​ខ្លួន​ពង្រីក​ការ​វិនិយោគផ្ទាល់​នៅ​​ប្រទេស​កម្ពុជា​​ច្រើន​បន្ថែម​ទៀត ខណៈ​គិត​ត្រឹម​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០២៤ ការ​វិនិយោគរបស់​បារាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជាមាន​ទឹក​ប្រាក់ប្រមាណ ៦៩២ លានដុល្លារ​។​ លោក​​​អះអាង​ថា ​រូបលោក​ផ្ទាល់​​នឹង​ខិតខំ​ជួយ​ជំរុញ​វិនិយោគិន​បារាំង​ឱ្យ​​ចូល​មក​បណ្តាក់​ទុន​នៅ​កម្ពុជា​កាន់​តែ​ច្រើន​ថែម​​ទៀតតាម​រយៈ​សភាពាណិជ្ជកម្ម​ និង​ឧស្សាហកម្ម​បារាំងនៅ​កម្ពុជា​។ រាជធានីភ្នំពេញ​នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី(Francophonie Summit) លើកទី២០ ដែលគ្រោងចាប់​ផ្តើម​ពីថ្ងៃ​ទី១៥-១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។ កិច្ច​ប្រជុំនេះ​នឹង​មាន​វត្តមាន​របស់​ប្រធានាធិបតី​បារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ព្រម​ទាំង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​នៃ​ក្រុម​ប្រទេស​និយាយ​ភាសាបារាំង​ជា​ច្រើន​ទៀត​។​ លោក​ Nicolas Forissier បាន​ថ្លែង​​ថា៖​«​តាម​រយៈ​កិច្ច​ប្រជុំ​ហ្វ្រង់កូហ្វូនី ដែល​កម្ពុជា​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​នា​ពេល​ខាង​មុខ​ យើង​រំពឹង​ថានឹង​អាច​ទាក់​ទាញ​វិនិយោគិន​បារាំង​ឱ្យ​ចូល​មក​បណ្តាក់​ទុន​ផ្ទាល់​នៅ​កម្ពុជា​បន្ថែម​ទៀត​»។ បើ​តាម​លោក Nicolas Forissier នៅកម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ក្រុមហ៊ុន​បារាំង​ជាង ២០០ កំពុង​ធ្វើ​​ប្រតិបត្តិការ​ ដោយ​​រួម​មាន​ក្នុង​វិស័យ​ជា​ច្រើន​ដូចជា ថាមពល ដឹក​ជញ្ជូន គ្រប់​គ្រង​អាកាសយានដ្ឋាន ហិរញ្ញវត្ថុ សុខាភិបាល និង​សំណង់ជាដើម​។ បន្ថែម​​លើ​នេះលោក Nicolas Forissier ក៏​បាននិយាយ​​ថា លោក​សង្ឃឹមថា ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​បារាំងនឹង​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ពី​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​បើក​ជើងហោះហើរ​ផ្ទាល់​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ពេលខាង​មុខ​។​ យោង​តាម​ទិន្នន័យ​របស់​អគ្គនាយកដ្ឋាន​គយ និង​រដ្ឋាករកម្ពុជា(GDCE) ក្នុង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៦ ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​រវាង​កម្ពុជា-បារាំង មាន​ទឹក​ប្រាក់​សរុប ៣២២,៨៣ លាន​ដុល្លារ កើន​ឡើង ១២,៩% បើ​ធៀប​នឹង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៥ ក្នុង​នោះ​ទំនិញ​កម្ពុជានាំ​ទៅ​បារាំង ២៥៩,១១ លាន​ដុល្លារ កើនឡើង ១៣,៥% ចំណែក​​បារាំង​នាំមក​វិញ ៦៣,៧២ លាន​ដុល្លារ កើន​ឡើង ១០,៥%។…

Read More

ទំហំទឹក​ប្រាក់​​នៃ​ការធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាអន្តរជាតិ​របស់​កម្ពុជា​នៅ​តែ​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ ដោយ​នៅ​ក្នុង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៦ នេះ​មាន​ប្រមាណជិត ៣៧ ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើន​ឡើង​ ១/៥​ដង​បើ​ធៀប​នឹង​រយៈ​ពេល​ដូចគ្នា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០២៥ ខណៈ​អតុល្យភាព​ជញ្ជីង​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​កម្ពុជា​​ស្ថិតក្នុងរង្វង់​ជិត ២,៧ ពាន់លាន​ដុល្លារ​។ ទិន្នន័យ​​​អគ្គនាយកដ្ឋាន​គយ និង​រដ្ឋាករ​​កម្ពុជា(GDCE) ចេញ​ផ្សាយ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​កក្កដានេះ ​បង្ហាញ​ថា ចន្លោះ​ពី​ខែ​មករា-​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២៦ កម្ពុជា​បាន​​នាំចេញទំនិញ​ទៅ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​ក្នុង​ទឹក​ប្រាក់​សរុប ១៧,០៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើន​ឡើង ១៩,៥​% ពី​ចំនួន ១៤,២៩ ​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​កាល​ពីរយៈ​ពេល​ដូចគ្នា​ ឆ្នាំ​២០២៥។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​​កម្ពុជាក៏​បាន​នាំចូល​ទំនិញ​ពី​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​​ក្នុង​ទឹក​ប្រាក់ ១៩,៧៧ ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើន​ឡើង ២១,៤% ពី​ចំនួន ១៦,២៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។ ជា​សរុប​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរ​ជាតិ​របស់​កម្ពុជា​​ក្នុង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៦ មានទឹក​ប្រាក់​សរុប​​ ៣៦,៨៥​ ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើន ២០,៥% ពី​ចំនួន ៣០,៥៧ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។ ប្រទេស​ដែល​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ធំទាំង ១០ រួម​មាន​ ​ចិន សហរដ្ឋ​អាមេរិក វៀតណាម ជប៉ុន ថៃ សិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី កាណាដា និង​អេស្ប៉ាញ។​ ផ្អែកតាមតួលេខខាងលើ​ គឺជញ្ជីង​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ​របស់​កម្ពុជា​ក្នុង​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៦ មាន​ឱនភាព​ប្រមាណ ២,៦៩ ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើន​ពី ១,៩៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​​កាល​ពី​ឆមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២៥។​ ​​​​អនុ​ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា លោក លឹម ហេង បាន​ប្រាប់​ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ថា ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ កម្ពុជា​កំពុង​ខិតខំ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្លួន​កាន់​តែ​មាន​ភាព​រឹងមាំ និងបោះ​ជំហាន​ទៅមុខឱ្យ​កាន់តែលឿន​។ លោក​បន្ត​ថា ការ​ដាក់​ចេញ​នូវ​គោល​នយោបាយ​ថ្មី​ៗ​ និង​ការ​កសាង​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​គាំទ្រ​ពី​សំណាក់​រាជរដ្ឋាភិបាល ព្រម​ទាំង​​ការ​ខិតខំ​របស់​ផ្នែក​ឯកជន​ដើម្បីទាក់​ទាញ​ និង​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ចំពោះ​​វិនិយោគិនជាតិ និង​អន្តរជាតិ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​សម្រេចបាន​សមិទ្ធិផល​វិជ្ជមាន​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​។ លោក​ប្រាប់​ទៀត​​ថា ​កំណើន​ទឹក​ប្រាក់​នាំ​ចូល​នេះ ​ភាគច្រើន​គឺ​ជាផលិតផលពាក់កណ្តាល​សម្រេច​ ឬ​ធាតុផ្សំ​សម្រាប់​​បម្រើ​ឱ្យ​ការ​ផលិត​ទំនិញ​នៅ​កម្ពុជា​​សម្រាប់​នាំចេញ​ទៅទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​បន្ត​ទៀត​​។ លោក​បាន​ថ្លែង​ថា៖​«​កំណើន​នៃ​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ ​គឺ​បញ្ជាក់​ពី​ទំនុក​ចិត្ត​នៃ​ការ​វិនិយោគ​ថ្មីៗ និង​ការ​នាំ​ចេញ​ទំនិញ​របស់​កម្ពុជា​ទៅ​កាន់​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​។ ចំនួន​ទឹកប្រាក់​នាំចេញ នាំចូល​ទំនិញ នឹង​នឹង​បន្តកើន​ឡើងថែមប្រសិន​បើ​នយោបាយ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​មិនមាន​បញ្ហា​ធំណាមួយ​កើតឡើង»។ លោក​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា ការ​​កែលម្អ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​វិនិយោគ ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​គយ​ទំនិញ​ដែល​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ពី​ប្រទេស​ធំៗ និង​ការ​អនុវត្ត​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរីទ្វេភាគី និង​ពហុភាគី ដែល​​​​ចូល​ជា​បន្ត​បន្ទាប់…

Read More

អ្នក​ជំនាញ​ក្នុង​វិស័យ​​ស្រូវ​អង្ករ​ អះអាង​ថា មហិច្ឆិតា​​របស់​ប្រទេស​​កម្ពុជា​កាល​ពី​​ជាង ១ទសវត្សរ៍មុន​ដែល​ចង់​​នាំចេញ​អង្ករ​ទៅ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិឱ្យបាន ១លាន​តោន ក្នុង១ឆ្នាំ នឹង​សម្រេច​បាន​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៦ នេះ ខណៈ​រយៈពេល ៦ខែ​ដើម​ឆ្នាំ​២០២៦ ការ​នាំចេញ​អង្ករ​សម្រេច​បាន​ជាង ៦៣ ម៉ឺនតោនរួច​ហើយ​។​​ ទិន្នន័យ​ផ្លូវ​ការ​របស់​សហព័ន្ធ​ស្រូវអង្ករកម្ពុជា(CRF) ឱ្យ​ដឹង​ថា ចន្លោះ​ពី​ខែ​មករា-មិថុនា ឆ្នាំ​២០២៦ កម្ពុជា​បាន​នាំចេញ​​អង្ករទៅ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​ចំនួន ៦៣០ ៣១៩ តោន កើន​ឡើង ៦២,៨៤% បើ​ធៀប​នឹងរយៈ​ពេល​ដូចគ្នា​ក្នុង​​ឆ្នាំ​២០២៥ ចំណែក​​​ប្រាក់​​ទទួល​បាន​មាន​ចំនួន​ ៣៦៧,១ លាន​ដុល្លារ កើនឡើង ២៩,៥២%។ CRF ​ឱ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ការ​នាំចេញអង្ករ​ទៅ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​តាម​រយៈ​ក្រុមហ៊ុន ៦០ និង​នាំចេញទៅកាន់គោលដៅចំនួន ៦៤ ប្រទេស/ដែនដី។ គោលដៅទាំង​នោះ​រួម​មាន ប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប(៣២ ប្រទេស) ក្នុងបរិមាណ​ ១៧៩ ៨២៨ តោន គិតជាប្រាក់ ១២១,៧៣​ លានដុល្លារ, ប្រទេសចិន និងតំបន់​រដ្ឋបាល​ស្វយ័ត ១៧០ ៤៨៣ តោន ស្មើនឹង​ ៩៩,៦៧ លានដុល្លារ, ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន(៥ ប្រទេស) ២២៨ ៧៨០ តោន​ ស្មើនឹង​ ៩៨,៩០ លានដុល្លារ, និង​គោលដៅផ្សេងទៀត​ចំនួន ៥១ ២២៨ តោន គិតជាប្រាក់ ៤៦,៨ លានដុល្លារ។ សម្រាប់​ប្រភេទអង្ករ​នាំចេញមានដូចជា អង្ករក្រអូប ៥៩,៨១%, ប្រភេទអង្ករសគ្រាប់វែង ២២,៥៨%, អង្ករចំហុយ ១,៨២%, អង្ករសរីរាង្គ ១,២៤%, អង្ករបាក់គ្រប់ប្រភេទ ១៤,៣៥% និងអង្ករផ្សេងៗ ០,២%។ ក្រៅ​ពី​ការ​នាំចេញ​អង្ករ កម្ពុជា​ក៏​ទទួល​បាន​​ចំណូល​ពី​ការ​នាំ​ចេញ​ស្រូវចំនួន​ ៣ ១៧៦ ៥៦១ តោន ដែលគិតជាប្រាក់ប្រមាណ ៧១៣,៤២ លានដុល្លារ។ កាល​ពី​ជាង​ ១ ទសវត្សរ៍មុនកម្ពុជា​ធ្លាប់​បាន​ដាក់​គោល​ដៅ​នាំចេញ​អង្ករឱ្យ​បាន​ ១ លាន​តោន​ក្នុង​១​ឆ្នាំ ​នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៥ ប៉ុន្តែ​មហិច្ឆិតា​មួយ​នេះ​នៅ​តែ​មិន​ទាន់អាច​សម្រេចបាន​​ឡើយ​​បើគិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២៥។ ប្រធានសហព័ន្ធ​ស្រូវអង្ករកម្ពុជា លោក ឡាយ…

Read More